HISTORIA NOWEJ PRAGI

Pałacyk Konopackiego na rycinie

     W XVII w. w zachodniej części obecnego obszaru MSI Nowa Praga znajdowało się centrum miasta Praga – przy ul. Ratuszowej wznosił się zarówno ratusz praski oraz kaplica Matki Boskiej Loretańskiej z 1643 wraz z barokowym kościołem i klasztorem bernardynów. Zabudowania te zostały zniszczone podczas Potopu szwedzkiego, rzezi Pragi i ostatecznie w 1811 roku podczas wojen napoleońskich i, z wyjątkiem kaplicy, nie zachowały się do czasów współczesnych. W związku z budową w 1 poł. XIX wieku Fortu Śliwickiego na Golędzinowie ograniczono tu wznoszenie zabudowań murowanych, w związku z czym mogły powstawać tu jedynie budynki o znaczeniu militarnym (zabudowania koszarowe i magazynowe) i drewniane niskie domy mieszkalne.

     Od 2 połowy XIX w., po wybudowaniu Mostu Kierbedzia i linii kolejowych wartość terenów na Pradze znacznie wzrosła - stały się one lepiej skomunikowane zarówno z centrum Warszawy, jak i koleją z innymi miastami.

     W trójkącie wyznaczonym obecnymi ulicami 11 Listopada – al. „Solidarności” i nasypem torów kolejowych do Olszynki Grochowskiej, właściciel tych terenów Ksawery Konopacki rozpoczął parcelację terenu pod budowę domów i kamienic czynszowych. Powstawały tu też liczne zakłady przemysłowe, w tym olbrzymia Warszawska Fabryka Stali przy ul. Stalowej, jedna z największych w ówczesnym Cesarstwie Rosyjskim.

     Jeszcze do II wojny światowej znaczną część terenów Nowej Pragi na północ i zachód od ul. 11 Listopada oraz na wschód od ul. Szwedzkiej zajmowało wojsko. Istniała tu m.in. jedna z czterech strategicznych zbrojowni wojskowych - Zbrojownia nr 2. W okresie międzywojennym na terenach bliżej Wisły, opuszczonych przez carskie wojsko, utworzono Ogród Zoologiczny i Park Praski z teatrem letnim przy Ratuszowej.

     W latach 1944-1956 w rejonie ulic 11 Listopada i Namysłowskiej funkcjonowało Więzienie karno-śledcze nr III (tzw. Toledo) - jeden z najcięższych aresztów śledczych NKWD i Urzędu Bezpieczeństwa, do którego trafiali uczestnicy zbrojnego podziemia niepodległościowego, żołnierze Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych i członkowie konspiracyjnych organizacji młodzieżowych.

     Po wojnie na Nowej Pradze powstawały kolejno osiedla:

  1. Praga I inaczej ZOR (Targowa - Ratuszowa - Jagiellońska - Cyryla i Metodego), projekt Helena i Szymon Syrkusowie, wzniesione w latach 1948-1952,
  2. Praga II (centrum na pl. Hallera, Szanajcy – Namysłowska – Ratuszowa – Jagiellońska), projekt arch. J. Gieysztor i J. Kumelowski, wzniesione w latach 1953-1959,
  3. Praga III (przy rondzie Starzyńskiego), projekt arch. J. Czyż, J. Furman, L. Robaczyński, A. Skopiński (realizacja około 1964).


POLUB NAS...


POLECAMY

Twoja Praga        Grochów